Szeroki tor

  • home
  • /
  • Szeroki tor
ilustracja

Płace c.d.

 Rząd T. Mazowieckiego zredukował przeciętną płacę realną o 49,1 proc. w I kwartale 1990 r., o 42,0 proc. w I półroczu i o 24,2 proc. w skali całego 1990 roku. Spadek funduszu płac, z uwagi na bezrobocie, był jeszcze bardziej drastyczny: W porównaniu z 1989 r. był on niższy o 26,4 proc. w 1990 r., o 30,2 proc. w 1991, o 36,3 proc. w 1992, o 38,8 proc. w 1993 i o 34,6 proc. w 1994 r. Uderzenie w realne dochody chłopstwa było jeszcze brutalniejsze.

Zredukowano je, w stosunku do 1989 r., o 50,0 proc. w 1990 i o 59,3 proc. w 1991 r. W 1992 r. wzrosły one nieco, lecz były wciąż niższe o 53,7 proc. GUS szacował, że w 1993 r. dochodu realne rolników obniżyły się o 3 – 5 proc. były więc niższe o 55 – 56 proc. W 1994 r. „realne dochody do dyspozycji gospodarstw indywidualnych były nieco ponad 1 proc. niższe niż przed rokiem.

Oznacza to, że w stosunku do 1989 r. dochody te były niższe o nieco ponad 55,5 – 56,4 proc” 1

Jak uzasadniano wówczas przyczynę bezrobocie? Wielu pamięta, chociaż minęło blisko 30 lat. Otóż  twierdzono, że przyczyną jest niska wydajność pracy w Polsce.  Przede wszystkim brak szacunku do pracy. Wskazano na ówczesnych Januszów i Grażynki.  Na ich postawę roszczeniową. A przecież system gospodarczy zbankrutował z winy nomenklatury partyjno- rządowej (biurowej)  niezdolnej  przez blisko pół wieku do efektywnego zarządzania gospodarką narodową. Było to oczywiste i dotyczyło wszystkich krajów komunistycznych. Jednak wskazanie rzeczywistego sprawcy bankructwa było niepoprawne politycznie. Wszak w nowych elitach, także w rządzie i kierownictwach firm, zarządzających państwem i gospodarką znalazła zajęcie (często eksponowane) spora część minionej nomenklatury.

Kto zatem był jedynym winnym? Pracownicy i ich roszczeniowa postawa. Tymczasem w 1993 roku  płaca nominalna wynosiła  w Polsce 153,7 USD czyli 4,1 proc. płacy w RFN. Podczas  Gdy w Czechach – 479,0 USD, na Węgrzech 276,8 USD, w Austrii – 1.956,5 USD, w RFN – 3.723,5 USD, w Japonii – 3.515,6 USD.2

W 1993 roku przeciętna płaca była niższa, w stosunku do 1989 r., o 28,7 proc. Jak to rzutowało na gospodarstwa domowe?

Cdn

Grzegorz Wacławik

 


1,2 J. Balcerek op cit.